Dzik w lesie nie poluje na ludzi, ale może być niebezpieczny, jeśli go zaskoczysz, podejdziesz za blisko albo wejdziesz między lochę a młode. W takiej sytuacji najbezpieczniej zachować spokój, utrzymać dystans i spokojnie się wycofać.
To krótki poradnik dla osób spacerujących lub poruszających się po lesie, właścicieli psów i miłośników przyrody, którzy chcą wiedzieć, jak zachować się podczas spotkania z dzikiem. Zamiast zastanawiać się w ostatniej chwili, czy krzyczeć, biec czy wspinać się na drzewo, lepiej znać prostą procedurę, wiedzieć, czego unikać, jak zmniejszyć ryzyko takiego spotkania i co zrobić, gdy sytuacja robi się groźna.
Bo w terenie nie wygrywa ten, kto robi najwięcej hałasu. Wygrywa ten, kto zachowuje spokój i nie pogarsza sytuacji, a przy spotkaniu z dzikiem to właśnie decyduje o bezpieczeństwie twoim i twojego psa.
Czy dzik jest niebezpieczny dla człowieka?
Zdrowe dzikie zwierzęta zwykle unikają ludzi. Problem zaczyna się wtedy, kiedy zwierzę zostaje zaskoczone, czuje się osaczone albo broni młodych. Lasy Państwowe podkreślają, że podstawą podczas spotkania z dzikim zwierzęciem jest spokój i zachowanie dystansu. Krzyk, gwałtowne ruchy i próby podejścia mogą wywołać reakcję obronną.
Nie zakładaj więc, że każdy dzik chce zaatakować. Ale też nie traktuj go jak dużego psa, do którego można podejść dla zdjęcia.
To dzikie zwierzę. Daj mu przestrzeń.
Co zrobić, gdy zobaczysz dzika w lesie?
1. Zatrzymaj się i oceń sytuację
- Nie podchodź bliżej. Nie próbuj zrobić lepszego zdjęcia. Nie sprawdzaj, „czy naprawdę się boi”.
Jeżeli dzik cię nie zauważył, spokojnie i cicho się wycofaj. Lasy Państwowe zalecają zachowanie spokoju, unikanie gwałtownych ruchów oraz utrzymanie dystansu.
2. Nie uciekaj w panice
Pierwszy odruch może być prosty: odwrócić się i biec. To zły plan. W bezpośrednim kontakcie gwałtowna ucieczka może dodatkowo pobudzić zwierzę. Zamiast sprintu wybierz spokojne zwiększanie dystansu i zostaw dzikowi drogę odejścia.
3. Nie blokuj mu drogi
Dzik nie potrzebuje konfrontacji. Potrzebuje możliwości odejścia. Jeżeli stoisz na jego kierunku przemieszczania się, spokojnie zejdź z drogi, najlepiej w bok, w bezpieczny kierunek, zamiast zostawać na jego trasie. Nie próbuj go zaganiać, odstraszać ani odcinać od lasu. Najgorszy pomysł? Wcisnąć zwierzę w miejsce, z którego nie ma wyjścia.
4. Widzisz warchlaki? Zwiększ dystans
Małe dziki mogą wyglądać niegroźnie. I właśnie dlatego ludzie popełniają błąd.
- Nie podchodź do warchlaków. Nie dotykaj ich. Nie próbuj robić zdjęć z kilku metrów.
W pobliżu może znajdować się locha, która będzie broniła młodych. Szczególną ostrożność trzeba zachować w okresie warcholenia i huczki, bo wtedy dziki są najbardziej niebezpieczne. Lasy Państwowe szczególnie ostrzegają przed zbliżaniem się do młodych. Tu nie ma czego sprawdzać. Wiosną częściej można natknąć się na młode dziki, więc ryzyko takiego spotkania rośnie. Wycofujesz się.
5. Masz psa? Trzymaj go pod kontrolą
Pies może zauważyć dzika wcześniej niż ty. Może też zacząć szczekać, ruszyć w jego stronę albo sprowokować pogoń. Dlatego w terenie pies powinien pozostawać pod kontrolą. Lasy Państwowe wyraźnie zalecają prowadzenie psa na smyczy i niewykorzystywanie go do płoszenia dzikich zwierząt.
Pies, który zaczepia dzika, może po chwili wrócić do właściciela. Razem z dzikiem. To nie jest sytuacja, którą chcesz testować.
Czego nie robić podczas spotkania z dzikiem?
Nie komplikuj - nie:
- podchodź do dzika,
- karm go,
- krzycz bez potrzeby,
- rzucaj w niego przedmiotami,
- próbuj go przepędzać,
- zbliżaj się do młodych,
- rób „bohaterskich” zdjęć z bliska.
Dokarmianie i oswajanie dzikich zwierząt zmniejsza ich naturalny dystans wobec człowieka, co może prowadzić do kolejnych niebezpiecznych sytuacji. Przez urbanizację dziki coraz częściej pojawiają się w mieście. Przyciąga je łatwe pożywienie w pobliżu zabudowań. W Warszawie ich populację szacuje się na około 3 tysiące osobników. Telefon nie daje odporności na głupie decyzje.
Co zrobić, jeśli dzik ruszy w twoją stronę?
Najpierw trzeba zachować spokój i spróbować zejść z jego toru. Lasy Państwowe wskazują, że jeśli dzik rusza w stronę człowieka, warto przede wszystkim zejść mu z drogi; gdy dzieje się to na drodze, nie należy wchodzić zwierzęciu w swojej drodze ucieczki.
Nie próbuj walczyć ze zwierzęciem, jeżeli możesz uniknąć kontaktu. Jeżeli rzeczywiście dochodzi do ataku i nie masz możliwości wycofania się, priorytetem staje się ochrona ciała. W materiałach Lasów Państwowych dotyczących agresywnych dzikich zwierząt pojawia się zalecenie ochrony głowy i brzucha oraz unikania walki, która może zwiększyć agresję i skalę obrażeń.
To jednak sytuacja awaryjna. Najważniejsze jest niedopuszczenie do niej wcześniej.
Jak zmniejszyć ryzyko spotkania z dzikiem?
W gęstym lesie zwierzę może zostać zaskoczone z niewielkiej odległości. Chodzi o ograniczenie zagrożenia podczas poruszania się po lesie, dlatego nie ma sensu skradać się przez teren jak w filmie.
Podczas normalnej wędrówki twoja obecność zwykle jest słyszalna. Lasy Państwowe wskazują, że zaznaczenie swojej obecności może dać zwierzęciu czas na oddalenie się.
Szczególną uwagę zachowaj:
- w gęstych zaroślach,
- o świcie i po zmroku,
- w miejscach z ograniczoną widocznością,
- gdy jesteś z psem,
- kiedy zauważysz młode dziki.
Spotkałeś dzika? Najpierw głowa, potem ruch
Spotkanie z dzikiem nie jest momentem na udowadnianie odwagi. Spokój. Dystans. Droga odwrotu. Brak prowokowania. To wystarczy w większości sytuacji.
Las szybko pokazuje, czy potrafisz działać wtedy, kiedy teoria przestaje być wygodna. I właśnie dlatego warto uczyć się podstaw wcześniej, a nie dopiero wtedy, gdy kilkadziesiąt kilogramów dzikiego zwierzęcia stoi kilka metrów od ciebie.
Chcesz nauczyć się podejmować rozsądne decyzje w realnym terenie? Sprawdź szkolenia Survival Expert i zacznij od praktyki.
